Հրատարակած գրքեր

Նեղոց. պատմություն և բանահյուսություն- Երևան 2011 Հացը լեռներում. Հայոց տոները- Երևան 2012 Լոռվա ժպիտներ- Երևան 2012 Միքայել Արամյանց- Երևան 2012 Ուդուլի- Երևան 2013 Խորոված- Երևան 2013 Միքայել Արամյանց. Կյանքի և գորխունեության դրվագներ- Երևան 2013 Մարգագետնից խոհանոց. Տատիկի գաղտնիքները- Երևան 2013 From the meadows to kitchen. Grandmother’s secrets – Yerevan 2013 Ախթալա. Հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն, գերմեներեն, […]

Կարդալ ավելին »

ՄՈՄԻԿ

Հայը հյուրընկալ է, հայը խելացի է, հայը․․․ հային բնութագրող շատ բառեր կան։ Բայց երևի ամենաբնորոշը՝ Հայը շինարար է․․․ Մոմիկն աշխարհին հայտնի է որպես ճարտարապետ՝ շնորհիվ իր կերտած փառահեղ կոթողների։ Բայց մինչ ճարտարապետ դառնալը նա նկարիչ էր, ծաղկող, քանդակագործ․․․ Միայն 14-րդ դարասկզբին Մոմիկը հռչակվեց որպես ճարտարապետ և Վարդպետ։ Մոմիկի ծննդավայրի մասին կարծիքները հակասական են։ Ոմանք պնդում […]

Կարդալ ավելին »

ՄԻՀՐԴԱՏ  ԵՎՊԱՏՈՐ

Կան օտարազգի գործիչներ, որոնք խոր հետք են թողել ոչ միայն իրենց երկրների, այլև Հայաստանի պատմության վրա։ Նրանցից է հին աշխարհի ականավոր զորավար, Պոնտոսի արքա Միհրդատ Զ Եվպատորը՝ Տիգրան Մեծ հայոց արքայից արքայի դաշնակիցն ու աները․․․ Պոնտոսի թագավորությունն ընդգրկում էր Սև ծովի հարավային և հյուսիսային ափերը՝ Ղրիմով հանդերձ։ Պետության մայրաքաղաքը Սինոպ քաղաքն էր, որտեղ էլ ծնվել […]

Կարդալ ավելին »

ՄԵԼԻՔՍԵԴԵԿ  ԿԱԹՈՂԻԿՈՍ

Հայաստանյան իրականության մեջ ցավոք, քիչ չեն եղել գործիչները, որոնք իրենց բարոյական նկարագրով արատավորել են հայության և Հայաստանի անունը։ Բարոյազուրկ ու ապականված այդ գործիչներից է ամենայն հայոց Մելիքսեդեկ Գառնեցի կաթողիկոսը։ 1590-1629 թվականներին, ամենայն հայոց կաթողիկոսն էր Դավիթ Դ Վաղարշապատցին։ Նա էլ իր նախորդների պես ընչաքաղց էր և ամեն կերպ ձգտում էր կողոպուտի ու կեղեքումի միջոցով հարստություն […]

Կարդալ ավելին »

ՄԱՐԻԱՄ  ԿՅՈՒՐԻԿՅԱՆ

Լոռվա Կյուրիկյան թագավորությունը ձևավորվել է 10-րդ դարի վաթսունական թավականներին, հայոց Աշոտ Գ Բագրատունի արքայի վարչական բարեփոխումների արդյունքում, երբ նրա որդին՝ Գուրգեն-Կյուրիկե Ա, դարձավ Տաշրա երկրի թագավոր։ Նրան հաջորդած Դավիթ Ա Անհողինի օրոք (990-1048) թագավորությունը հասավ հզորության գագաթնակետին՝ իր մեջ ներառելով ոչ միայն Լոռին, այլև Շիրակի արևելյան հատվածը, Աղվանքը՝ Քուռ գետի միջին հոսանքով, ողջ Կախեթը և […]

Կարդալ ավելին »

ՂԱԶԱՐ ՋԱՀԿԵՑԻ

  Պատանի տարիքում Ղազար Ջահկեցին սովորել է Շատիկի Անապատի դպրոցում։ Այնտեղից էլ առաջին անգամ, վանահայր Ստեփանոս Կաֆայեցու հրամանով մեկնել է Ամասիա՝ քարոզչության։ Լինելով բնատուր լավ հռետոր՝ տակավին երիտասարդ, անուն է հանել։ Ձահկեցին Ամասիայում անցկացրեց մեկ տարի և Աստվածատուր Ա Հմադանցի կաթողիկոսը նրան հրավիրեց Էջմիածին և եպիսկոպոս ձեռնադրեց։  Ապա կաթողիկոսը Ջահկեցուն ուղարկել է նվիրակության՝ եկեղեցու համար […]

Կարդալ ավելին »

ՀՈՒՍԻԿ ՊԱՐԹԵՎ

347 թվականին Հայոց Տիրան Արշակունի արքայի հրամանով, Ծոփքի Բնաբեղ բերդում բրածեծ արվելով սպանվեց Ամենայն հայոց Հուսիկ Ա կաթողիկոսը։ Ո՞րն էր այդ դաժան հաշվեհարդարի պատճառը․․․ Ապագա կաթողիկոսը ծնվել է 295 թվականին, Հռոմեական կայսրության Կեսարիա քաղաքում։ Նա հայոց առաջին կաթողիկոս Գրիգոր Պարթևի թոռն էր՝ Վրթանես կաթողիկոսի կրտսեր որդին։ Նախնական կրթությունը նույնպես ստացել է Կեսարիայում։ Երբ Գրիգոր Պարթևի […]

Կարդալ ավելին »

ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԻՄԱՍՏԱՍԵՐ  ՍԱՐԿԱՎԱԳ

Հովհաննես Իմաստասեր Սարկավագի փառքը հայրենիքի սահմաններից անդին էր։ Ըստ Վարդան Արևելցու՝ Հովհաննես Սարկավագը Արցախի Փառիսոս գավառից էր, Շամքոր գետի ափին գտնվող Փիփ գյուղից։ Որոշ ուսումնասիրողներ նշում են Փառիսոսի Մանճար գյուղի անունը։ Ծնողները նորածին մանկանը Սարգիս են անվանակոչել։ Հետագայում, քահանա ձեռնադրվելիս նա ընդունեց Հովհաննես անունը։ Ապագա գիտնականի ծննդյան հստակ թվականն անհայտ է։ Ծնվել է 1044-1054 թվականների […]

Կարդալ ավելին »

ՀԵԹՈՒՄ Բ

Հայաստանի պատմության մեջ շատ են քաջակորով արքաներն ու տիրակալները, որոնք ամեն բան արել են հանուն հայրենյաց փառքի։ Ցավոք, քիչ չեն նաև գահակալները, որոնք իրենց անկարող տկարությամբ ու անհագուրդ կրոնամոլությամբ կործանման են հասցրել հայրենիքը։ Հեթում Բ արքան որդին էր Լևոն Գ Հեթումյանի (1269-1289) և Կեռան թագուհու։ Նա ծնվել է 1265 թվականի մայիսի 4-ին, Կիլիկիայի հայոց թագավորության […]

Կարդալ ավելին »

ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ Ը-Թ ԴԱՐԵՐՈՒՄ, ՀԱՅԵՐԻ ՊԱՅՔԱՐԸ ԱՐԱԲԱԿԱՆ ԽԱԼԻՖԱՅՈՒԹՅԱՆ ԴԵՄ

Է դարում արաբները գրավեցին Հայաստանը։ Ձևավորվեց Արմինիա փոխարքայությունը, որի մեջ մտան Մեծ Հայքը, Վիրքն ու Աղվանքը։ Արմինիան կառավարվում էր արաբ խալիֆայի նշանակած ոստիկանի միջոցով։ Սակայն փոխարքայությունը ներքին ինքնավարություն ուներ և Արմինիայի իրական ղեկավարը Հայոց Իշխանն էր։ Ը  դարի վերջում հայոց իշխանն էր Աշոտ Մսակեր Բագրատունին։ Զորեղ ու հայրենատեր այս իշխանն արաբների հետ վարելով զգուշավոր քաղաքականություն՝ […]

Կարդալ ավելին »

ՍՏԵՓԱՆԱՎԱՆԻ ԲՈՒՍԱԲԱՆԱԿԱՆ ԱՅԳԻ

Ստեփանավանի ,,Սոճուտ,, բուսաբանական այգին գտնվում է Լոռու մարզի Գյուլագարակ գյուղում, Ստեփանավան քաղաքից 12 կմ հեռավորության վրա, Երևանից 185 կմ հյուսիս, ծովի մակերևույթից 1450 մետր բարձրության վրա։ Այգին հիմնադրել է 1931 թվականին, լեհ ինժեներ-անտառագետ Էդմոն Լեոնովիչը։ Մինչև 1985 թվականը նա էր այգու տնօրենը։ 1985 թվականից այգու տնօրինությունն ստանձնեց նրա որդին՝ Ալեքսանդր Լեոնովիչը։։ Ընդհանուր տարածքը կազմում է […]

Կարդալ ավելին »

ՎՌԱՄՇԱՊՈՒՀ ԱՐՇԱԿՈՒՆԻ

Միշտ չէ, որ հերոսները փառքին հետամուտ են եղել սրով կամ մարտադաշտում կիրառած քաջությամբ։ Երբեմն, խոհեմ ու խելամիտ որոշումներով հնարավոր է շատ ավելիին հասնել, քան մարտադաշտում։ Դրա օրինակն է նաև Մեծ Հայքի թագավոր Վռամշապուհ Արշակունին (388-414)։ 387 թվականին, Մեծ Հայքի թագավորությունը բաժանվեց Հռոմի և Պարսկաստանի միջև։ Արևմտյան՝ հռոմեական մասում շուտով վերացավ հայոց թագավորությունը, սակայն այն պահպանվեց […]

Կարդալ ավելին »

ԿԱՐՍԻ ԱՆԿՈՒՄԸ

Կան պատմական իրադարձություններ, որոնք ոչ միայն կոնկրետ, բուն սխալների արդյունք են, այլև՝ էթնոհոգեբանության և արժեհամակարգի։ Կան պատմական սայթաքումներ, որոնք երբևէ ոչ մի սերնդի կողմից չեն ներվի։ Հայոց եղեռնից դասեր չառանք, դասեր չքաղեցինք։ Եվ հինգ տարի անց գործեցինք ևս մեկ աններելի սխալ։ Տանուլ տվեցինք ոչ միայն պատերազմը, այլև՝ պետությունը։ Կարսը Հայաստանի Հանրապետության բանալին էր։ Ինչպես սովորաբար […]

Կարդալ ավելին »

Ե՞րբ սկսվեց հայոց եղեռնը

Այսօր եղեռնի զոհերի հիշատակի օրն է։ Հարգելի հայրենակից․ Իսկ գիտե՞ս երբ սկսվեց հայոց եղեռնը, և ովքե՞ր իրականացրին այն։ 1915 թվականի՞ն, և թուրքե՞րն են մեղավոր։ Ո՛չ․ իմ միամիտ հայրենակից։ Եղեռնը 1915-ին չսկսվեց և թուրքե՛րը չէին նրա առաջին մեղավորները։ 1915 թվականը սոսկ հանրագումարն էր մեր արժեհամակարգի և վերջին կայարանն այն ճանապարհի, որի շավիղներով քայլել սկսել էինք դեռ […]

Կարդալ ավելին »

Լեոն՝ Լոռու ձորի մասին

Դա մի խրոխտ, վեհ, վայրենի լեռնաստան է։ Սարերի կատարներն իրար ուս են բարձրանում, այս ու այն կողմ սփռելով անտառապատ ու լերկ լանջեր, ձորեր, ամպերի մեջ կորած ժայռե պարիսպներ։ Երկաթուղին սեղմվել է գետին, այսպես ասած՝ նրա փեշն է բռնել՝ լեռնային սոսկալի քաոսի մեջ գլուխը չկորցնելու համար։ Ամբողջ ժամանակ ձեր ականջների մեջ է գետի կայտառ վշշոցը, երկաթի […]

Կարդալ ավելին »