Vahe Lorents

Հայ ժողովրդական ավանդապատումները բխում են պատմական իրականությունից:  Այս առումով ոչ միայն գեղեցիկ է Արտաշես արքայի և Սաթենիկ թագուհու մասին պատումը, այլև՝ կարևոր է պատմագիտության տեսակետից: Արտաշեսի և Սաթենիկի  մասին պատմությունը որքան էլ համեմված է ժողովրդական ավանդույթով` միևնույն է, նրա գործող անձինք պատմական անձիք են և հիմքում ընկած են պատմական իրադարձություններ: Արտաշեսի և Սաթենիկի մասին պատմությունը […]

Զաքարյանների տոհմը հայոց պատմության ամենափառահեղ էջերից մեկը գրեց: Սելջուկյան տիրապետության տակ հեծող երկիրը Զաքարյանները տասնամյակներ տևած պատերազմի արդյունքում ոչ միայն ազատագրեցին, այլև ստեղծեցին ամուր մի պետություն, որ իր տարածքով, ազդեցությամբ ու հեղինակությամբ ոչ միայն չէր զիջում, այլև գերազանցում էր Բագրատունիների թագավորությանը:   Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։ Share103TweetPin103 Shares

  «Տեսայ նրան (Կուկունեանին) Կարսի մէջ, երբ բանտից տանում էին բաղնիք: Ամբողջ ժողովուրդը սիրով եւ հիացումով կը նայէր այդ բարձրահասակ, վայելչակազմ երիտասարդին, որ՝ հագած չերքեսկա եւ փափախ՝ դիւրաշարժ եւ ժպտադէմ կը քալէր քօզակներով շրջապատուած: Հետագային, 16 տարի վերջը, ես նորից տեսայ Կուկունեանը, երբ նա ազատուելով ռուսական տաժանակիր բանտից եւ Սախալին կղզիի աքսորից՝ եկաւ Կովկաս, սպիտակ […]

Առհասարակ, որ եղել են նախամաշտոցյան գրեր, անվիճելի է: Դրա մասին կան թե՛ հայկական, թե՛ օտար աղբյուրների ուղղակի և անուղղակի վկայություններ: Մասնավորապես, չորրորդ դարի հայ պատմիչ Ագաթանգեղոսը գրում է, որ հայոց Տրդատ Երրորդ արքան իր մոտ կանչեց մեհենական գրեր կարդացող քրմերին: Մեհենական բառը նշանակում է տաճարային: Մենք, հայերս եզակի ազգ ենք, որ մեր ազգային դիցարանում ունենք […]

Սակայն սրանք սոսկ ժողովրդական ավանդազրույցներ են և Տեղեր գյուղի անվան վերաբերյալ գիտական ստուգաբանություն չկա: Տեղերի վանքը հիշատակվում է 5-րդ դարի իրադարձություններում, երբ Ղազար Փարպեցու հաղորդման համաձայն, պարսիկներն ու վրացիները փորձում են խաբել Վահան Մամիկոնյանին և նրանց պատգամաբերը նրան ասում է, իբր, Ճարմանայում չեն զոհվել Վասակ Մամիկոնյանն ու Սահակ Բագրատունին, նրանք վիրավոր թաքնված են Տեղերի վանքի […]

16-րդ դարի վերջին Արագածոտնում նոր աղանդ է հայտնվում։ Սաղմոսավանքի մոտ գտնվող Սերկևիլ գյուղից մի գեղջկուհի, որի անունը եկեղեցական մատենագրությունը դիտմամբ չի նշել, որպեսզի պատմության մեջ նա չմտնի, օգտվելով հավատացյալների միամտությունից, հավատացրել է բոլորին, թե նոր հարյուրամյակ է մոտենում, և Հիսուսի Երկրորդ Գալուստն է լինելու։ Նա իրեն հռչակել է երկնային ծագում ունեցող ավետաբեր և Գաբրիել հրեշտակի […]

  Արարատյան թագավորության պատմությունը հայոց տարեգրության կարևորագույն էջերից է: Ռուսա Ա հայոց արքան Արարատյան թագավորության հզոր տիրակալներից էր: Արքա, ում կարելի է բնութագրել որպես քաջ, առաքինի և ողբերգական կյանք ապրած մարտիկի… Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։ Share415TweetPin415 Shares

  Պատմությունը, դա իրար հաջորդող օրինաչափ իրադարձությունների շարան է: Սակայն հայոց պատմությունը շատ առումներով զուրկ է օրինաչափություններից և տրամաբանությունից: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։ Share98TweetPin98 Shares

  Քրդերը հայոց պատմության մեջ մեծ ու էական դերակատարություն են ունեցել: Եվ այսօր էլ Մերձավոր Արևելքում ռազմաքաղաքական մեծ գործոն են: Միայն Թուրքիայի, Իրանի, Իրաքի և Սիրիայի տարածքներում բնակվում են մոտ 35 միլիոն քրդեր: Թուրքիայում և Իրաքում քրդերը պայքարում են ազգային պետականություն ստեղծելու համար: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։   Share356TweetPin356 […]

Ավանդապատման համաձայն, Հովհաննավանքից նշխարները Մուղնի են տեղափոխվել, քանի որ ձորին մոտ կառուցված Հովհաննավանք այցելող ուխտավոր երեխաները մասունքներին մոտենալիս ընկել են ձորը: Մասունքներն սկզբում տարվել են Կարբի գյուղի եկեղեցի, սակայն վերջինի փոքր լինելու հետևանքվ շատ քրիստոնյաներ չեն կարողացել ուխտի գալ: Եվ Հովհաննավանքի միաբանները Հովհաննավանքից ոչ հեռու գտնվող վայրում կառուցել են Մուղնու Սուրբ Գևորգ եկեղեցին: Սուրբ Գևորգը […]

  Փյունիկացիները աշխարհի հնագույն ժողովուրդներից են, համաշխարհային քաղաքակրթության սկզբնավորողներից: Փյունիկյան գտնվում է Միջերկրական ծովի արևելյան ափին՝ և ընդգրկել է այժմյան Լիբանանի, Սիրիայի տարածքները; Փյունիկիայի բնիկ բնակչության մասին ցավոք, պատմագիտությանը քիչ բան է հայտնի: Նրանք Փյունիկիայի տարածքում եկվորներ էին և այստեղ հաստատվել են Էրիթրեական ծովի ափերից: Փյունիկացիները ծովային ժողովուրդներ էին և Սև, Միջերկրական ծովերի ափերին որոնելով […]

Եկեղեցում Ուխտատուր վանականը արձանագրություն է թողել, ուր հիշատակվում է այդ վայրը ջրանցք անցկացնելու մասին։ Եկեղեցու արձանագրություններից մեկի համաձայն՝ Գագիկ Ա արքայի կին Կատրանիդե թագուհին եկեղեցին սալահատակել է տվել։ Իսկ Հովհաննես-Սմբատ Գ արքան եկեղեցուն նվիրել է Կոստանդեանց կոչված այգին։ Թալինի Կաթողիկե եկեղեցին  եռախորան գմբեթավոր բազիլիկ է: Հետագայում, եկեղեցին ձևափոխման է ենթարկվել: Հյուսիսային և հարավային պատերը Էջմիածնի […]

  Հերթական այս տարելիցի նախօրեին հայ հասարակությունը դարձյալ դասեր չքաղեց պատմությունից: Այս տարելիցին հայ հասարակությունը պատրաստվում է հերթական մեծ շոուին: Այո՛, ցավոք, ցեղասպանության զոհերի ոգեշնչման միջոցառումները հայության համար սոսկ շոու և թատերականացված միջոցառումներ են … Հոդվածի ամբողջական world տարբերակն ստանալու համար կարող եք գրել vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։   Share349TweetPin349 Shares

  1918 թվականի մայիսը ամենաբախտորոշ ժամանակաշրջանն էր հայության համար: Երբ արևելահայության գլխին կախված էր ֆիզիկական ոչնչացման վտանգը, հավաքելով վերջին ուժերը՝ հայերը Սարդարապատում, Ապարանում և Ղարաքիլիսայում գոյամարտի ելան ու ջախջախեցին թուրքական զորքերին՝ պատմական հայրենիքի մի անկյունում ապահովելով հայության ապրելու, արարելու իրավունքը: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։ Share204TweetPin204 Shares

Ռուսական գործոնը որպես քաղաքական, տնտեսական և ռազմական խաղաքարտ, ցավոք, ամենացայտունը Հայաստանում է դրսևորվում: Եվ մենք, հայերս, կարծես դատապարտված ենք լինել ռուս մեծ ժողովրդի ,,բնական դաշնակիցն ու բարեկամը,,՝ որպես կանոն, դաս չառնելով պատմությունից ու քաղելով այդ ,,բարեկամության,, ամենադառը  պտուղները: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։   Share92TweetPin92 Shares

Հետաքրքիր կառուցվածք ու հարդարանք ունի եռահարկ դղյակը: Հատակը սալիկապատ է, ստորին հարկի դահլիճում՝ ջրավազանն է: Դեպի վերին հարկեր ճանապարհն անցնում է նեղ ու գետնուղի հիշեցնող մութ անցումով: Իսկ դղյակի վերին հատվածից հրաշալի տեսարան է բացվում. Մի կողմից Մասիս սարն է և Արարատյան գոգավորությունը, մյուս կողմում՝ Արագածը: Ամրոցն ունի ստորերկրյա գաղտնուղի, որն սկիզբ է առնում պարսպի […]

Գրիգոր Մամիկոնյանի՝ Արուճում կատարած շինարարության մասին Հովհաննես Դրասխանակերտցին գրում է. «Գրիգոր Մամիկոնեան աստուածային այցելութեամբ հիմնադրեալ զչքնաղագեղ եկեղեցին, որ ի ղաստակերտին Արուճ… Եւ ի հարաւոյ կողմանէ դնէ զարքունիս իւր յեզր քարաժայո ձորակին. Եւ ապա հաստահեղոյս քարամբք և կրով պարսպեալ կարգէ տուն բնակութեան իւրոյ»։ Արուճի Սուրբ Կաթողիկե եկեղեցին վաղ միջնադրյան հայկական ամենամեծ եկեղեցիներից է․ գմբեթավոր դալիճ կոչվող […]

  Զաքարյանների շրջանի պատմությունը հայոց տարեգրության ամենափառահեղ էջերից է: 1190 թվականից սկսած և շուրջ քսան տարի տևած արյունահեղ պատերազմների արդյունքում Զաքարե և Իվանե Զաքարյան եղբայրները  կարողացան ջախջախել սելջուկյան զորքերին ու ազատագրել Հայաստանի մեծ մասը: Զաքարյանների տերությունը իր տարածքով, ռազմական և տնտեսական հզորությամբ, քաղաքական ազդեցությամբ մեծապես գերազանցում էր ոչ վաղ անցյալում կործանված Բագրատունիների հայոց թագավորությանը: Հոդվածի […]

  8-րդ դարում սերտացան նաև Հայ առաքելական եկեղեցու հարաբերություններն արաբական խալիֆայության հետ: Պետականության բացակայության պայմաններում եկեղեցին ձգտելով առաջնության՝ համաձայնության եկավ խալիֆայության հետ: Արաբները Հայաստանում պաշտպանում էին հայ եկեղեցու շահերը, քաղկեդոնիկ Բյուզանդիայի ոտնձգություններից, փոխարենը՝ եկեղեցին երաշխավորն էր հայերի՝ արաբներին հպատակության: Եղան դեպքեր անգամ, երբ հայոց կաթողիկոսներն արաբական բանակներ առաջնորդեցին ապստամբ հայության դեմ: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն […]

Հայերս մշակութային, ռազմաքաղաքական առումներով միշտ դոնոր ենք հանդիսացել հարևան ժողովուրդների, հատկապես՝ վրացիների համար… Վրաստանը (Վիրքը) Առաջավոր Ասիայի հյուսիսային հատվածում է գտնվում: Գուցեև այդ պատճառով հայերս այս երկիրը Վիրք ենք կոչել՝ վերին երկիր իմաստով, իսկ տեղաբնակներին՝ վրացի: Վրացիներն իրենք իրենց քարթվել են կոչում, ռուսները՝ գռուզին, եվրոպացիները՝ ջեորջի, որ պարսկերեն գյուրջի բառի աղավաղված ձևն է: Հոդվածի ամբողջական […]