Vahe Lorents

Առանձնակի հետաքրքրություն է ներկայացնում Ամբերդի բաղնիքը: Այն գտնվում է դղյակի և Արքաշենի դարպասի մոտ: Կառուցված է սրբատաշ քարերով և ընդհատակյա ջեռուցման համակարգով: Բաղնիքն ունի ուղղանկյուն հատակագիծ` հաջորդաբար տեղավորված հանդերձարանով, լողասրահով և ջեռուցման համակարգով: Սենյակներից մեկի պատին նշմարվում են որմնանկարչության հետքեր: Ուշագրավ է՝ Ամբերդում լավ պահպանվել է նաև դղյակի ջրահեռացման համակարգը: Համեմատության համար հարկ է նշել, […]

  Բագրատունյաց թագավորության շրջանում հայոց քաղաքական և հոգևոր-մշակութային պատմության մեջ հսկայական դերակատարություն է ունեցել Պահլավունիների իշխանական տոհմը: Պահլավունիները սերում են 8-րդ դարում Հայաստանից տարագրված Կամսարականների զորեղ տոհմից: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։ Share110TweetPin110 Shares

Սակայն, պատմիչների ցուցումների մեջ փոքր ինչ անճշտություն կա: Այստեղ ամփոփված են բացառապես հեթանոս հայ արքաների նշխարները: Տվյալ ժամանակաշրջանում՝ 301 թվականին քրիստոնեության ընդունումից հետո սոսկ չորս հայ քրիստոնյա թագավորներ են իշխել:   359 թվականին հայոց արքան էր Արշակ Երկրորդը, ով թագավորել է 350-368 թվականներին: Կույր, բայց ողջ էր Արշակի հայրը՝ Տիրան արքան, ով թագավորել է 339-350 թվականներին: […]

Դամբարանադաշտերի մեջ հանդիպում են սալարկղային, քարարկղային թաղումներ, դիակիզման ծեսի հետքեր: Բայց առավել հետաքրքրական է ուրարտական ժայռափոր դամբարանը: Այն ժայռի մեջ փորված մեծ սենյակ է, ուր ամփոփել են ազնվականի դին՝ իր անձնական իրերի, կենցաղային պարագաների հետ: Այստեղ հայտնաբերվել է փողոց, որի եզրերին շրջանաձև հատակագծով տներ են եղել, և այլ, ուղղանկյուն կառույցներ: Ամեն ինչ վկայում է, որ […]

  Կամսարականների տոհմը կենսունակ գտնվեց: Երրորդ դարից հաստատվելով Հայաստանում, նրանք էական դերակատարություն ունեցաան հայ միջնադարյան պատմության մեջ: Իսկ տոհմի շատ ներկայացուցիչներ հայոց քաղաքական-հոգևոր կյանքում գործուն մասնակցություն ունեցան անգամ պատմության նոր շրջանում… Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։ Share182TweetPin182 Shares

Այս վանական համալիրը սկզբում կոչվել է Անապատ: 13-րդ դարում, երբ Խորեզմի շահ Ջալալեդդինը ավերել է Վասպուրականի Վարագավանքը, տեղի հոգևոր առաջնորդ Ղուկաս վարդապետը այնտեղից Տավուշ փոխադրեց վանքի մասունքները և այդ օրվանից վանական համալիրը կոչվեց Նոր Վարագավանք: Ամբողջական հոդվածը word տարբերակով ստանալու համար, կարող եք գրել vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։     Share57TweetPin57 Shares

Մակարավանքը միջնադարում  եղել է 11-րդ դարում Լոռվա թագավորության տարածքում հաստատված, Մահկանաբերդի Արծրունիների իշխանության հոգևոր կենտրոնը: Վանքի մասին միջնադարյան աղբյուրները գրեթե ոչինչ չեն հաղորդում. Միակ հիշատակությունը հանդիպում է 13-րդ դարի պատմիչ Կիրակոս Գանձակեցու մոտ: Վերջինիս հաղորդմամբ՝ Հաթերքի Վախթանգ իշխանի կին Արզու Խաթունն իր դստեր հետ Մակարավանքի համար վարագույր է գործել և նվիրել վանական հաստատությանը: Ամբողջական հոդվածը […]

  Բյուզանդական կայսրությունը միջնադարում մեր արևմտյան հարևանն է հանդիսացել: Եվ հայ-բյուզանդական միջպետական, միջմշակութային հարաբերությունները բավական սերտ են եղել: Մեծ էր հայերի ազդեցությունը Բյուզանդիայի ռազմական, քաղաքական, պետական և մշակութային կյանքում… Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։                 Share103TweetPin103 Shares

  Հայ-պարսկական առնչությունները հազարամյակների խորքից են գալիս: Պարսիկները մեզ ամենամոտ  ցեղակից ազգն են: Հնում մեծ է եղել հայերի ազդեցությունը պարսիկների վրա: Պարսիկները մինչև երրորդ դարը՝ զրադաշտության ընդունումը, դավանում էին հայոց աստվածներին՝ Արամազդին, Անահիտին, Միհրին… Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։     Share87TweetPin87 Shares

  1930 ական թվականներին Թիֆլիս, Սերգիևսկի 4 հասցեում բնակվող /այդ տանն է ապրել Մ. Արամյանցը/ հնաբնակներից մեկը` Վիլիկը, պատմում էր. <<Երբ տանտերը հիվանդ էր, փողոցում խոտ էին փռում, որպեսզի կառքերն անաղմուկ անցնեն ու հիվանդին չխանգառեն: Իսկ խորհրդային կարգերի հաստատվելուց հետո, Արամյանցը գնում – նստում էր իր հինգ միլիոն ռուբլի գումարով կառուցած հյուրանոցի պատերի տակ և […]

  Մամիկոնյանների տոհմը համաձայն Զորանամակի, ընդամենը 1000 զինվոր էր տալիս հայոց բանակին: Չնայած դրան, Մամիկոնյանները հսկայական դերակատարություն են ունեցել հայոց պատմության մեջ: Մամիկոնյանների ծագման մասին տարբեր վարկածներ կան: Համաձայն պատմահայր Մովսես Խորենացու՝ Մամիկոնյանները Հայաստան են եկել Ճենաց աշխարհից: Մեկնաբանելով Խորենացու մեջբերումը՝ ուսումնասիրողների մի մասը Մամիկոնյաններին չինական ծագում է վերագրում, այլոք համարում են, որ նրանք Ճենիք […]

  Բաբելոնն է եղել մեր ախոյանը՝ տե‘ս– Անհետ կորել, անցել է – չար մշուշի պես: Վահան Տերյան Հայոց բազմահազարամյա պատմության ժամանակահատվածում մենք շատ հարևաններ ենք ունեցել, որոնք անհետացել են պատմության թատերաբեմից: Հազարամյակներ առաջ մեր հարավային հարևանն է եղել Բաբելոնի կամ Նաբաթեական թագավորությունը: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։     Share317TweetPin317 […]

  Ղրիմի թերակղզին պատմական Հայաստանից դուրս գտնվող և հայերով հոծ բնակեցված տարածքներից է եղել: Հայերն այնքան շատ էին Ղրիմում, որ թերակղզին միջնադարյան աղբյուրներում հաճախ կոչվում էր նաև Ծովային Հայաստան: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։   Share132TweetPin132 Shares

  Կան քաղաքներ, որոնք ուրույն մշակույթ ունեն, և երբեք չի կարելի խոսել այդ քաղաքների ազգային պատկանելության մասին: Մասնավորապես՝ Բաքուն, Թիֆլիսը, Ստամբուլը, Օդեսսան… Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։       Share370TweetPin370 Shares

  Օրբելյանների իշխանական տոհմը հսկայական դերակատարություն է ունեցել ոչ միայն Հայաստանում, այլև՝ հարևան Վրաստանում: Օրբելյանների տոհմը սերում է Մամիկոնյաններից: Հայոց մատենգրությունը թե՛ Մամիկոնյաններին, թե՛ Օրբելիներին նույնանման ծագում է վերագրում: Ամենայն հավանականությամբ, վաղ միջնադարում տոհմը երկփեղվել է և նրանց մի մասը հաստատվելով Լոռիում՝ քաղկեդոնականություն է ընդունել՝ հայրենական իշխանակենտրոն Օրբեթ ամրոցի անունով կոչվելով Օրբելի: Հոդվածի ամբողջական word […]

  Սյունաց իշխանական տունը սերել է Հայկ Նահապետի որդի Սիսակից, այդ իսկ պատճառով պատմությանը հայտնի է նաև Սիսակյան տոհմանունով: Հայկ Նահապետը Հայոց ձորի ճակատամարտից հետո հայոց երկիրը բաժանեց իր զարմի միջև, և Սիսակին բաժին հասավ Սյունաց աշխարհը, և Սիսակի սերունդները որպես աշխարհակալ, Սյունիքում իշխեցին վաղնջական ժամանակներից մինչև 12-րդ դարը: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար […]

  Առավո՛տ լուսո,                          Արեգա՛կն արդար,  Առ իս լույս ծագեա՜:                        Բղխու՜մն ի հորե,  Բղխեա՜ ի հոգվույս Բան քեզ ի հաճույս…           «Այս Ներսեսը իմաստնությամբ ավելի մեծ էր, քան իր ժամանակի բազում վարդապետներ, և ոչ միայն հայոց, այլև հույների ու ասորիների մեջ, այնքան, որ նրա իմաստնության համբավը տարածվեց բոլոր ազգերի մեջ». Կիրակոս Գանձակեցի: Հոդվածի […]

  Շատ հայեր են գահ բարձրացել օտար երկրներում, աչքի ընկել ռազմի, գիտության, պետության կառավարման ասպարեզներում: Եղել են նաև դեպքեր, երբ հայոց գահին բազմել են օտարներ, անգամ՝ ամբողջ մի ժամանակաշրջան կառավարել Հայաստանը: Լուսինյանների տոհմը ծագում է Ֆրանսիայից: Նրանց ներկայացուցիչները 14-րդ դարում բարձրանալով հայոց գահ՝ պետք է ճիգեր գործադրեին և փորձեին երկիրը հանել ճգնաժամից, Կիլիկիայի թագավորությունը փրկեին […]

  Հայոց պատմության մեջ հսկայական դերակատարություն է ունեցել Հեթումյանների տոհմը: Առաջին Հեթումյանը, որի մասին հայ պատմագիտությունը մեզ փաստեր է հաղորդում՝ Օշին իշխանն է, ով 1073 թվականին խույս տալով սելջուկ–թուրքերի հալածանքներից՝ գերդաստանով Արցախից տեղափոխվեց Լեռնային Կիլիկիա: Օշին Հեթումյանը Կիլիկիայում հյուրընկալվեց Ապլղարիբ Արծրունուն, ով նրան պարգևեց Լամբրոն ամրոցը: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային […]

  Հայկական լեռնաշխարհում հնագույն շրջանում հայոց շատ պետություններ են եղել, որոնց մասին, պատմագիտությունը ցավոք, ժլատ տեղեկություններ է մեզ հաղորդում: Այդ պետություններից է Հուրի-Միտտանին, որի պատմության մասին մեզ ավելի շատ օտար աղբյուրներն են փաստեր հաղորդում, քան՝ հայրենական: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։   Share905TweetPin1906 Shares