Vahe Lorents

  Հայ-հունական հարաբերությունները դարերի խորքից են գալիս: Քերթողահայր Մովսես Խորենացին հաղորդում է, որ Հայկազունիների Զարմայր նահապետը մասնակցել է Տրոյական պատերազմին և զոհվել այնտեղ՝ մթա 1180 թվականին: Հայոց հնագույն շրջանի պատմության շատ հարցեր այսօր մեզ համար մատչելի են, շնորհիվ հույն պատմիչների՝ Քսենոֆոնի, Պլուտարքոսի, Ստրաբոնի, այլոց… վերջինս ծնվել է Փաքր հայքի Ամասիա քաղաքում: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն […]

Հոգիս բուրվառ է մշտավառ, ուր կը ծխան սերերս համայն, Կը խնկարկեմ ես զայն կյանքի տաճարին մեջ հավերժական, Բազմահազար հավատացյալ ամբոխներու երեսն ի վեր, Ու կը ժողվեմ անոնց դեմքեն հավատամքի լույսեր տարբեր… Միսաք Մանուշյան. «Կյանքիս երգը» Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։ Share144TweetPin144 Shares

1045 թվականին, երբ կործանվեց Անիի Բագրատունիների թագավորությունը, հայության քաղաքական կենտրոնը դարձավ Լոռին, ուր Բագրատունյաց հարստության կրտսեր ճյուղը՝ Կյուրիկյանները պահպանում էին ազգային պետականությունը: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։ Share237TweetPin237 Shares

Հայերը Բուլղարիայի տարածքում բնակվել են բուլղարներից շատ դարեր առաջ: Բուլղարները (հոները) ծագումով թյուրքական ցեղախմբեր են, որ Բալկաններում հաստատվեցին 4-5-րդ դարերում՝ Ժողովուրդների մեծ գաղթի տարիներին, խառնվեցին տեղի սլավոնական ցեղերի հետ և ձևավորվեց բուլղար ժողովուրդը: Բուլղարական առաջին պետությունը 618 թվականին հիմնել է Խան Ասպարուխը: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։ ShareTweetPin0 Shares

Արծրունիների ոստանը Վասպուրականն է: Սակայն այս տոհմն իր ունեցած դերակատարությամբ համահայկական նշանակություն ունի: Նրանք 15-րդ դարում ձեռնարկեցին հայոց թագավորության վերականգնման գործը: Զաքարիա Գ կաթողիկոսը ստանալակով Կարա-կոյունլու տիրակալ Ջհանշահի հաճությունը՝ 1465 թվականին իր եղբորորդուն՝ Սմբատ Արծրունուն օծեց հայոց թագավոր: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։ ShareTweetPin0 Shares

Մեծամորում  բացի Անահիտի և Նանեի տաճարներից, եղել է նաև Տիրի՝ դպրության, գիտության, երազների հովանավոր աստծու տաճարը: Այն տեղակայված է եղել փոքր բլաշարքի մերձակայքում, ուր հայոց քրմերը դեռևս մթա երրորդ հազարամյակում աստղագիտությամբ են զբաղվել: Բլուրի վրա տեղակայված է եղել զիկկուրատ-աստղադիտարանը: Քաղաքը պարսպապատ է եղել, մի կողմից նրա ամրությունն ապահովել է Մեծամոր գետը, մյուս երեք կողմերից՝ արհեստական […]

«Կ՛ըսեն, որ հայերը Արեւելքի մէջ նոյնն են, ինչ որ շուէտացիները Արեւմուտքի մէջ, աւելի արդար կ՛ըլլար զանոնք համեմատել հոլանտացիներու հետ, անոնց մէջ կը նկատուի նոյն յարատեւ, բայց հանգիստ գործունէութիւնը, հարստութիւն ձեռք բերելու նոյն ձգտումը, նոյն արհամարհանքը դէպի արտաքին փայլը: Բայց անոնց յառաջդիմութիւնները, որ կատարուած են անդորրութեան մէջ, անյայտ են Եւրոպային, ուր չեն հասնիր անոնց գիրքերը եւ […]

Դսեղի կենտրոնում Սմբատ Մամիկոնյան իշխանը վերակառուցել է ավելի վաղ շրջանում կառուցված միանավ բազիլիկ եկեղեցին, որի արևելյան ճակատին, պատուհանի պսակի վերին հատվածում քանդակել է տվել Մամիկոնյանների զինանշան, գառին ճանկած երկգլխանի արծիվը: Մամիկոնյանների երկգլխանի արծիվը պատկերված է նաև Բարձրաքաշ Սուրբ Գրիգոր վանքի գավթի արևելյան պատին: Եկեղեցու գավիթը կառուցվել է 1247 թվականին: Բնականաբար, այդ բարձրաքանդակն էլ նույն թվականի […]

Լազարյանների տոհմը մեծ դերակատարություն է ունեցել ոչ միայն ռուսական արքունիքում, այլև՝ հայ մշակույթի և գիտության զարգացման գործում: Մոսկվայում հիմնադրած Լազարյան ճեմարանը տասնյակ տարիներ հայ մշակույթի և գիտության գործիչների համար իսկական դարբնոց է հանդիսացել… Լազարյանները ծագումով Նախիջևանի Դաշտ գյուղից են: Տոհմը կոչվել է նաև Ղազարյան, Եղիազարյան, Աղազարյան: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային […]

  Հայոց պատմությունը շատ դեպքերում, զուրկ է օրինաչափությունից և տրամաբանությունից: Ահավասիկ, 1045 թվականին, պատմական հայրենիքում, գրեթե առանց պայքարի, առանց կռվի, օտարին նվիրեցինք ազգային պետականությունը՝ Բագրատունիների թագավորությունը, բայց, ուղիղ 35 տարի անց, պատմական հայրենիքի սահմաններից անդին, Լեռնային Կիլիկիայում, Ռուբեն Բագրատունին մի բուռ քաջերով պայքարի ելավ հզոր Բյուզանդական կայսրության դեմ, հաղթանակեց և հիմք դրեց Ռուբինյանների անկախ իշխանապետության, […]

Կարդալ հոդվածը .PDF ֆորմատով Share105TweetPin105 Shares

  1375 թվականին, Կիլիկիայի հայկական թագավորության անկումից հետո, ,,Հայոց թագավոր,, տիտղոսն անցավ Կիպրոսի Հակոբ Ա թագավորին: Նրա ժառանգներն այդ տիտղոսը կրեցին մինչև 1489 թվականը` Գորնարիոն թագուհու մահը:  Հակոբ Բ նախորդը` Շառլոտտա թագուհին, Կիպրոսի գահը հանձնեց իր եղբորորդուն` Կարլոս Պատերազմիկին, ով Սավոյայի դուքսն էր: Այնուհետ Իտալիայում թագավորող Սավոյան տան թագավորները, մինչև 1946 թվականը ի թիվս այլ […]

  «Նրա անունը պետք է դրվի ոչ միայն եզդի, այլև նշանավոր հերոսների անունների հետ միևնույն շարքում»: Թովմաս Նազարբեկով   Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։ Share359TweetPin359 Shares

Հնեվանքը կառուցվել է որպես հայ-քաղկեդոնական եկեղեցի: Առհասարակ, Լոռում քաղկեդոնականության ազդեցությունը մեծ էր: Քանի, որ հայ առաքելական եկեղեցին չէր ընդունում հայ-քաղկեդոնական համայնքի գոյությունը, հայ-քաղկեդոնական եկեղեցիներում որմնային արձանագրությունները որպես կանոն, վրացերեն լեզվով էին փորագրվում: Ամբողջական հոդվածը word տարբերակով ստանալու համար, կարող եք գրել vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։   Share259TweetPin259 Shares

  Արշակունիների թագավորության ընթացքում Հայաստանում դարակազմիկ իրադարձություններ կատարվեցին. քրիստոնեությունը հռչակվեց պետական կրոն, Հայաստանն առաջին անգամ բաժանվեց Հռոմի և Պարսկաստանի միջև, գործածության մեջ դրվեց Մաշտոցյան այբուբենը… Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։       ShareTweetPin0 Shares

Ավանդույթի համաձայն,  Մխիթար Գոշին երազում այցելում է  Աստված և ասում է. «Լսի´ր ուշադիր, Մխիթա´ր. յոթ տարի շարունակ լինելու են բերքառատ տարիներ, որոնց ընթացքում անհրաժեշտ է ամբարվել, քանի որ հաջորդ յոթ տարին լինելու է երաշտ»: Լսելով Աստծուն` Մխիթարը վանքի միջոցներով ամբարներ սարքեց և ամբողջությամբ լցրեց ցորենով: Երբ հասավ օրհասական պահը, նա պատրաստեց մի աման` «գուշ», և […]

  Արցախը հայոց արևելյան միջնաբերդն է: Իսկ Արցախի ռազմաքաղաքական և հոգևոր-մշակութային պատմության մեջ անուրանալի մեծ է Հասան-Ջալալյանների տոհմի դերը: Հասան-Ջալալյանների տոհմի իշխանության կենտրոնը Արցախի Խաչեն գավառն է: Միջնադարում Արցախը հայոց մատենագրության մեջ հաճախ  հիշատակվում է հենց Խաչենի իշխանություն անվամբ: Սակայն Խաչենի իշխանությունն ավելի լայն տարածքներ էր ընդգրկում, քան ներկայիս Արցախը: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու […]

  Եվրոպական որևէ այլ երկիր, թերևս, այնքան հյուրընկալ չի եղել հայության նկատմամբ, որքան Ֆրանսիան: Իսկ հայերը Ֆրանսիայի տարածքում հայտնվել են դեռ վաղ միջնադարում: Աղբյուրների հավաստմամբ, 591 թվականին, հայազգի ոմն Սիմեոն եպիսկոպոս հյուրընկալել է Տուր քաղաքի եկեղեցում: Այս փաստը վկայում է, որ այնտեղ բազմամարդ հայկական գաղութ է եղել: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com […]

  Երբ մթա 2-րդ դարում հայոց Արտաշես Ա Բարեպաշտ արքան (մթա 189-160) ձեռնամուխ եղավ Արտաշատ մայրաքաղաքի կառուցմանը, նրա խորհրդատուն այդ գործում հին աշխարհի հզորագույն ու տաղանդավոր զորավարներից մեկն էր՝ Կարթագենի տիրակալ Հաննիբալ Բարկան, ում խորհրդով, հայոց արքան իր մայրաքաղաքը կառուցեց Սաթենիկ թագուհու աչքի նմանությամբ… Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։   […]

Բերդաքաղաքը գտնվում էր դեպի հյուսիս տանող առևտրական ճանապարհների վրա և արագ բազմամարդ դարձավ: 11-րդ դարում Լոռիբերդում ավելի, քան 20.000 բնակիչ էր ապրում: Համեմատելու համար նշենք, որ նույն ժամանակամիջոցում Փարիզում և Լոնդոնում միասին հազիվ 10.000 մարդ էր բնակվում: Լոռին շենացավ: Քաղաքը առևտրական կապեր ուներ Անիի, Դվինի, Տփղիսի, Պարտավի, մյուս վաճառաշատ քաղաքների հետ: Ամբողջական հոդվածը word տարբերակով […]