Տարբեր ժամանակներում հայերն ունեցել են երեք նոր տարի, որ կոչվում են Նավասարդ, Ամանոր կամ Կաղանդ: Այս տոները տարբեր ժամանակներում նշվել են տարբեր օրերի. մարտի 21-ին, օգոստոսի 11-ին, հունվարին:
Հայերի մոտ թերևս ամենաավանդական նոր տարին նշվում էր մարտի 21-ին: Այս տոնը նաև Ծաղկըմուտ է կոչվել` վկայակոչելով գարնան գալուստը: Այդ օրը հայ արորդիները նշում են Վահագնի ծնունդը: Վահագն հուր աստծո ծնունդը հին հայերի գլխավոր տոնն է համարվել: Օրվա խորհուրդը կրակն էր.
-Եկնեց երկինք,
Երկնեց երկիր,
Երկնեց և ծովն ծիրանի:
Եվ եղեգիկը կարմիր,
Երկնեց ծովում ծիրանի:
Ծուխ է դուրս գալիս եղեգան փողից,
Բոց է դուրս գալիս եղեգան փողից…
Եվ բոցից դուրս է գալիս մի խարտյաշ պատանեկիկ…
Նա հուր մազեր ուներ,
Ուներ բոցեղեն մորուք,
Եվ աչքերն էին արեգակներ…
Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին
Համլետ Մարտիրոսյան․ Հնագույն քաղաքակրթություններ։