Հայոց պատմության մեջ հսկայական դերակատարություն է ունեցել Հեթումյանների տոհմը: Առաջին Հեթումյանը, որի մասին հայ պատմագիտությունը մեզ փաստեր է հաղորդում՝ Օշին իշխանն է, ով 1073 թվականին խույս տալով սելջուկ–թուրքերի հալածանքներից՝ գերդաստանով Արցախից տեղափոխվեց Լեռնային Կիլիկիա: Օշին Հեթումյանը Կիլիկիայում հյուրընկալվեց Ապլղարիբ Արծրունուն, ով նրան պարգևեց Լամբրոն ամրոցը: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային […]

  Հայկական լեռնաշխարհում հնագույն շրջանում հայոց շատ պետություններ են եղել, որոնց մասին, պատմագիտությունը ցավոք, ժլատ տեղեկություններ է մեզ հաղորդում: Այդ պետություններից է Հուրի-Միտտանին, որի պատմության մասին մեզ ավելի շատ օտար աղբյուրներն են փաստեր հաղորդում, քան՝ հայրենական: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։   Share905TweetPin1906 Shares

  Հայ-հունական հարաբերությունները դարերի խորքից են գալիս: Քերթողահայր Մովսես Խորենացին հաղորդում է, որ Հայկազունիների Զարմայր նահապետը մասնակցել է Տրոյական պատերազմին և զոհվել այնտեղ՝ մթա 1180 թվականին: Հայոց հնագույն շրջանի պատմության շատ հարցեր այսօր մեզ համար մատչելի են, շնորհիվ հույն պատմիչների՝ Քսենոֆոնի, Պլուտարքոսի, Ստրաբոնի, այլոց… վերջինս ծնվել է Փաքր հայքի Ամասիա քաղաքում: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն […]

Հոգիս բուրվառ է մշտավառ, ուր կը ծխան սերերս համայն, Կը խնկարկեմ ես զայն կյանքի տաճարին մեջ հավերժական, Բազմահազար հավատացյալ ամբոխներու երեսն ի վեր, Ու կը ժողվեմ անոնց դեմքեն հավատամքի լույսեր տարբեր… Միսաք Մանուշյան. «Կյանքիս երգը» Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։ Share144TweetPin144 Shares

1045 թվականին, երբ կործանվեց Անիի Բագրատունիների թագավորությունը, հայության քաղաքական կենտրոնը դարձավ Լոռին, ուր Բագրատունյաց հարստության կրտսեր ճյուղը՝ Կյուրիկյանները պահպանում էին ազգային պետականությունը: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։ Share237TweetPin237 Shares

Հայերը Բուլղարիայի տարածքում բնակվել են բուլղարներից շատ դարեր առաջ: Բուլղարները (հոները) ծագումով թյուրքական ցեղախմբեր են, որ Բալկաններում հաստատվեցին 4-5-րդ դարերում՝ Ժողովուրդների մեծ գաղթի տարիներին, խառնվեցին տեղի սլավոնական ցեղերի հետ և ձևավորվեց բուլղար ժողովուրդը: Բուլղարական առաջին պետությունը 618 թվականին հիմնել է Խան Ասպարուխը: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։ ShareTweetPin0 Shares

Արծրունիների ոստանը Վասպուրականն է: Սակայն այս տոհմն իր ունեցած դերակատարությամբ համահայկական նշանակություն ունի: Նրանք 15-րդ դարում ձեռնարկեցին հայոց թագավորության վերականգնման գործը: Զաքարիա Գ կաթողիկոսը ստանալակով Կարա-կոյունլու տիրակալ Ջհանշահի հաճությունը՝ 1465 թվականին իր եղբորորդուն՝ Սմբատ Արծրունուն օծեց հայոց թագավոր: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։ ShareTweetPin0 Shares

«Կ՛ըսեն, որ հայերը Արեւելքի մէջ նոյնն են, ինչ որ շուէտացիները Արեւմուտքի մէջ, աւելի արդար կ՛ըլլար զանոնք համեմատել հոլանտացիներու հետ, անոնց մէջ կը նկատուի նոյն յարատեւ, բայց հանգիստ գործունէութիւնը, հարստութիւն ձեռք բերելու նոյն ձգտումը, նոյն արհամարհանքը դէպի արտաքին փայլը: Բայց անոնց յառաջդիմութիւնները, որ կատարուած են անդորրութեան մէջ, անյայտ են Եւրոպային, ուր չեն հասնիր անոնց գիրքերը եւ […]

Լազարյանների տոհմը մեծ դերակատարություն է ունեցել ոչ միայն ռուսական արքունիքում, այլև՝ հայ մշակույթի և գիտության զարգացման գործում: Մոսկվայում հիմնադրած Լազարյան ճեմարանը տասնյակ տարիներ հայ մշակույթի և գիտության գործիչների համար իսկական դարբնոց է հանդիսացել… Լազարյանները ծագումով Նախիջևանի Դաշտ գյուղից են: Տոհմը կոչվել է նաև Ղազարյան, Եղիազարյան, Աղազարյան: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային […]

  Հայոց պատմությունը շատ դեպքերում, զուրկ է օրինաչափությունից և տրամաբանությունից: Ահավասիկ, 1045 թվականին, պատմական հայրենիքում, գրեթե առանց պայքարի, առանց կռվի, օտարին նվիրեցինք ազգային պետականությունը՝ Բագրատունիների թագավորությունը, բայց, ուղիղ 35 տարի անց, պատմական հայրենիքի սահմաններից անդին, Լեռնային Կիլիկիայում, Ռուբեն Բագրատունին մի բուռ քաջերով պայքարի ելավ հզոր Բյուզանդական կայսրության դեմ, հաղթանակեց և հիմք դրեց Ռուբինյանների անկախ իշխանապետության, […]

Կարդալ հոդվածը .PDF ֆորմատով Share105TweetPin105 Shares

  1375 թվականին, Կիլիկիայի հայկական թագավորության անկումից հետո, ,,Հայոց թագավոր,, տիտղոսն անցավ Կիպրոսի Հակոբ Ա թագավորին: Նրա ժառանգներն այդ տիտղոսը կրեցին մինչև 1489 թվականը` Գորնարիոն թագուհու մահը:  Հակոբ Բ նախորդը` Շառլոտտա թագուհին, Կիպրոսի գահը հանձնեց իր եղբորորդուն` Կարլոս Պատերազմիկին, ով Սավոյայի դուքսն էր: Այնուհետ Իտալիայում թագավորող Սավոյան տան թագավորները, մինչև 1946 թվականը ի թիվս այլ […]

  «Նրա անունը պետք է դրվի ոչ միայն եզդի, այլև նշանավոր հերոսների անունների հետ միևնույն շարքում»: Թովմաս Նազարբեկով   Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։ Share359TweetPin359 Shares

  Արշակունիների թագավորության ընթացքում Հայաստանում դարակազմիկ իրադարձություններ կատարվեցին. քրիստոնեությունը հռչակվեց պետական կրոն, Հայաստանն առաջին անգամ բաժանվեց Հռոմի և Պարսկաստանի միջև, գործածության մեջ դրվեց Մաշտոցյան այբուբենը… Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։       ShareTweetPin0 Shares

  Արցախը հայոց արևելյան միջնաբերդն է: Իսկ Արցախի ռազմաքաղաքական և հոգևոր-մշակութային պատմության մեջ անուրանալի մեծ է Հասան-Ջալալյանների տոհմի դերը: Հասան-Ջալալյանների տոհմի իշխանության կենտրոնը Արցախի Խաչեն գավառն է: Միջնադարում Արցախը հայոց մատենագրության մեջ հաճախ  հիշատակվում է հենց Խաչենի իշխանություն անվամբ: Սակայն Խաչենի իշխանությունն ավելի լայն տարածքներ էր ընդգրկում, քան ներկայիս Արցախը: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու […]

  Եվրոպական որևէ այլ երկիր, թերևս, այնքան հյուրընկալ չի եղել հայության նկատմամբ, որքան Ֆրանսիան: Իսկ հայերը Ֆրանսիայի տարածքում հայտնվել են դեռ վաղ միջնադարում: Աղբյուրների հավաստմամբ, 591 թվականին, հայազգի ոմն Սիմեոն եպիսկոպոս հյուրընկալել է Տուր քաղաքի եկեղեցում: Այս փաստը վկայում է, որ այնտեղ բազմամարդ հայկական գաղութ է եղել: Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com […]

  Երբ մթա 2-րդ դարում հայոց Արտաշես Ա Բարեպաշտ արքան (մթա 189-160) ձեռնամուխ եղավ Արտաշատ մայրաքաղաքի կառուցմանը, նրա խորհրդատուն այդ գործում հին աշխարհի հզորագույն ու տաղանդավոր զորավարներից մեկն էր՝ Կարթագենի տիրակալ Հաննիբալ Բարկան, ում խորհրդով, հայոց արքան իր մայրաքաղաքը կառուցեց Սաթենիկ թագուհու աչքի նմանությամբ… Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու համար գրեք vahe.lorents@gmail.com էլեկտրոնային հասցեին։   […]

  1375 թվականին, երբ եգիպտական մամլուքները պաշարեցին և գրավեցին Կիլիկիայի հայկական թագավորության վերջին պատվարը՝ մայրաքաղաք Սիսը, հայոց Լևոն Զ Լուսինյան արքան (1373-1375) գերվեց: Եվրոպական շատ գահակալներ փորձեցին միջամտել Եգիպտոսի Մելիք Աշրաֆ սուլթանին, որ վերջինս ազատ արձակի հայոց թագավորին: Միայն Կաստիլիայի Խուան Ա թագավորը կարողացավ համոզել և փրկագնել Լևոնին՝ նրա համար վճարելով ոսկեջրած արծաթյա հրաշալի անոթ, […]

  Մթա 200 թվականին, Երվանդունյաց տոհմի կրտսեր ճյուղից ոմն Արտաշես, սելևկյան բանակով մտավ Հայաստան, սպանեց հայոց Երվանդ Դ արքային, երկիրը դարձրեց օտարահպատակ և դարձավ Մեծ Հայքի սելևկյան կառավարիչ: Հակապետական ու ապազգային քայլ, որ կարելի է դավաճանություն անվանել: Սակայն, 10 տարի անց նույն Արտաշեսն ապստամբեց սելևկյանների դեմ, Մեծ Հայքի անկախությունը հռչակեց և ամուր պետություն հիմնեց: Չնայած, […]

    Մթա 7-րդ դարում Արարատյան թագավորությունը թուլացել ու պառակտվել էր: Կորցնելով երբեմնի հզորությունը՝ արարատյան արքաները հարկատու էին հայոց գլխավոր ախոյանին՝ Ասորեստանի թագավորությանը: Այս պայմաններում, հայոց երկրի հարավ-արևմուտքում, Հայկյան սերունդներից Պարույր Սկայորդին (Հսկայորդի), համախմբելով իր շուրջը կարող ուժերին՝ իրեն թագավոր է հռչակում՝ նպատակ ունենալով իր թագի տակ միավորել ողջ Հայաստանը…. Հոդվածի ամբողջական word տարբերակն ստանալու […]